Pytania i odpowiedzi OHR

Pytania i odpowiedzi:

 

Najczęściej zadawane pytania związane ze stosowaniem aparatów rentgenowskich
w celach medycznych:

1. Czy każdy przypadek stosowania aparatu rentgenowskiego wymaga zwrócenia się do PWIS w Wa-wie w celu uzyskania stosowanego dopuszczenia? Jakie decyzje należy uzyskać, aby świadczyć usługi z wykorzystaniem promieniowania jonizującego w celach medycznych?
 
Regulacje prawne dot. wykonywania działalności związanej z narażeniem na promieniowanie jonizujące określone są w ustawie z dnia 29 listopada Prawo atomowe oraz rozporządzeniach wydanych na mocy tej ustawy:
  • Stosowanie aparatów rentgenowskich w celach diagnostyki medycznej, radiologii zabiegowej, radioterapii powierzchniowej i radioterapii schorzeń nienowotworowych oraz uruchomienie pracowni stosujących takie aparaty możliwe jest po uzyskaniu zezwolenia właściwego państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego. Zezwolenie wymagane jest dla każdego rodzaju aparatu rtg, który będzie stosowany w w. zakresach.
UWAGA: dla zastosowań innych niż w.w. zakresy, lub urządzeń innych niż medyczne aparaty rentgenowskie,
lub innych źródeł promieniowania jonizującego organem właściwym jest Prezes Państwowej Agencji Atomistyki.
  • Działalność związana z narażeniem na promieniowanie jonizujące w celach medycznych polegająca na udzielaniu świadczeń zdrowotnych z zakresu:
    - badań rentgenodiagnostycznych,
- badań diagnostycznych i leczenia chorób nienowotworowych oraz paliatywnego
         leczenia   chorób nowotworowych z wykorzystaniem produktów radiofarmaceutycznych
- zabiegów z zakresu radiologii zabiegowej
     wymaga zgody właściwego państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego.
UWAGA: Zgoda nie jest wymagana w przypadku stosowania aparatów stomatologicznych i densytometrów.
UWAGA: Działalności wykorzystujące promieniowanie jonizujące w innych niż w.w. zakresy wymaga zgody Głównego Inspektora Sanitarnego.
2. Jakie dokumenty należy przedłożyć, aby uzyskać zezwolenie na stosowanie aparatu rtg i uruchomienie pracowni rtg?
 
Na stronie internetowej zamieszczony jest wzór wniosku, który należy przedłożyć PWIS. Wzór zawiera też wykaz wymaganych dokumentów. W trybie rozpatrywania wniosku może się okazać konieczne przedstawienie dodatkowych dokumentów, o czym wnioskodawca jest informowany.
3. Czy określone są szczególne wymagania dla pomieszczeń, w których będzie uruchomiona pracownia rentgenowska?
 
Szczególne wymagania określone są zwłaszcza dla gabinetu rentgenowskiego lub sali zabiegowej, ciemni
i pokoju opisowego i są zawarte w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 21 sierpnia 2006r. w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy z urządzeniami radiologicznymi (Dz. U. z 2006r. Nr 180, poz. 1325). Wymagania te są zróżnicowane w zależności od funkcji oraz typu aparatu rentgenowskiego.
4. Jakie dokumenty należy przedłożyć, aby uzyskać zgodę PWIS na prowadzenie działalności związanej z narażeniem na promieniowanie jonizujące polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych z zakresu:
  • badań rentgenodiagnostycznych,
  • badań diagnostycznych i leczenia chorób nienowotworowych oraz paliatywnego leczenia chorób nowotworowych z wykorzystaniem produktów radiofarmaceutycznych
  • zabiegów z zakresu radiologii zabiegowej
 

Na stronie internetowej zamieszczony jest wzór wniosku, który należy przedłożyć PWIS. Wzór zawiera też wykaz wymaganych dokumentów. W odrębnym załączniku zamieszczone są tabele, wypełnienie których porządkuje informacje niezbędne do rozpatrzenia wniosku.
W trybie rozpatrywania wniosku konieczne jest zasięgnięcie opinii właściwego wojewódzkiego konsultanta,
a także może się okazać konieczne przedstawienie dodatkowych dokumentów, o czym wnioskodawca
jest informowany.
5. Czy wymiana aparatu na ten sam typ bez zmiany warunków wykonywania badań rentgenodiagnostycznych wymaga uzyskania nowego zezwolenia?
 
Stosowanie każdego aparatu rtg w celach medycznych może rozpocząć się po wydaniu odpowiedniego zezwolenia. Także w opisanym przypadku uzyskanie zezwolenia jest konieczne do rozpoczęcia wykonywania badań rentgenodiagnostycznych nowo zainstalowanym urządzeniem.
6. Czy zaprzestanie stosowania aparatu rtg np. po likwidacji jednostki lub uszkodzeniu aparatu wymaga powiadomienia PWIS?
 
Tak, gdyż kierownik jednostki, która stosuje aparat rtg ma obowiązek powiadamiania PWIS o wszelkich zmianach danych zawartych w wydanym zezwoleniu. Na stronie internetowej zamieszczony jest wzór wniosku
o wygaszenie zezwolenia na stosowanie aparatu rtg i uruchomienie pracowni rtg.
7. Do kogo można się zwrócić z wątpliwościami i pytaniami dot. warunków ochrony radiologicznej i obowiązków pracodawcy względem pracowników zatrudnionych w pracowniach rentgenowskich w danej jednostce ochrony zdrowia?
 
Informacji w zakresie wymagań ochrony radiologicznej określonych aktami normatywnymi oraz specyfiki pracy
na konkretnych stanowiskach pracy powinna udzielać osoba pełniąca funkcję inspektora ochrony radiologicznej
w danej pracowni.
8. Otrzymałem/-am od lekarza skierowanie na zdjęcie rentgenowskie płuc. Gdzie mogę sprawdzić, czy aparat rentgenowski, którym mam mieć wykonane badanie jest sprawny i odpowiedniej jakości.
 
Można zwrócić się z takim pytaniem do kierownika pracowni lub do osoby pełniącej funkcję inspektora ochrony radiologicznej, którzy odpowiadają za wyłączenie ze stosowania aparatury, której parametry fizyczne nie spełniają określonych prawnie kryteriów.

Najczęściej zadawane pytania związane ze stosowaniem urządzeń generujących
pola elektromagnetyczne:

1. Czy każde urządzenie wytwarzające pola elektromagnetyczne wymaga wykonywania pomiarów w celu wyznaczenia stref?
 
Każde urządzenie zasilane prądem elektrycznym wytwarza pola elektromagnetyczne. Oczywiście nie ma sensu wykonywania pomiarów tych pól przy wszystkich urządzeniach elektrycznych. Aby stwierdzić czy konieczne jest wykonanie pomiarów w celu wyznaczenia stref ochronnych należy przeprowadzić rozpoznanie potencjalnego urządzenia biorąc pod uwagę w szczególności dane techniczne dostarczane przez producenta, budowę
i wyposażenie techniczne urządzeń, które może być źródłem promieniowania elektromagnetycznego, zastosowanie urządzenia (procesy technologiczne, rodzaje zabiegów itp.). Jeśli w ciągu dwóch ostatnich pomiarów pól wykonanych w odstępie dwóch lat nie stwierdzono występowania stref ochronnych w miejscach wykonywania pracy, można odstąpić od dalszego wykonywania pomiarów - zgodnie z par. 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 11.02.2011 w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia
w środowisku pracy.
2. Gdzie mogę sprawdzić, czy maszt telefonii komórkowej lub inna instalacja znajdująca się w sąsiedztwie nie ma negatywnego wpływu na moje zdrowie?
 
Użytkownik instalacji takiej jak stacja bazowa telefonii komórkowej musi przed rozpoczęciem jej eksploatacji zgłosić ją właściwemu organowi ochrony środowiska. Zgodnie z art. 378 ustawy Prawo ochrony środowiska takim organem jest starosta. W zgłoszeniu właściciel instalacji podaje wszystkie istotne dla niej parametry, oraz dołącza wyniki pomiarów rozkładu pola elektromagnetycznego wokół tej instalacji. Zgłoszeniu podlegają też zmiany
w wyposażeniu instalacji, o ile mają wpływ na parametry jej pracy (np. moc, ilość anten, kierunki promieniowania itp.). Każdy obywatel ma prawo do dostępu do tych informacji, co za tym idzie organ ochrony środowiska
musi te informacje udostępnić na życzenie obywatela. Podstawowym dokumentem mówiącym o potencjalnej szkodliwości instalacji są wyniki pomiarów wykonanych przez akredytowane laboratorium. W protokołach pomiarowych podane są rzeczywiste poziomy promieniowania w miejscach dostępnych dla ludzi.
Może się oczywiście zdarzyć przypadek, że w pobliżu już działającej i zweryfikowanej pomiarami instalacja powstaje budynek mieszkalny, a jego mieszkańcy czują się zaniepokojeni potencjalnym oddziaływaniem instalacji. W takim przypadku można zlecić wykonanie pomiarów pola elektromagnetycznego akredytowanemu laboratorium, albo zwrócić si o pomoc do właściwego terenowo Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska,
lub Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego.
3. Jakie są zalecenia określające bezpieczne stosowanie sprzętów takich jak telefony komórkowe, kuchenki mikrofalowe…
 
Sprzęt powszechnego użytku przed wprowadzeniem do sprzedaży uzyskuje stosowne certyfikaty bezpieczeństwa. Warunki bezpiecznej eksploatacji muszą być ściśle określone w dołączonej do produktu instrukcji obsługi. Stosowanie się do zaleceń producenta podczas korzystania z produktu zapewnia bezpieczeństwo dla użytkownika.