Wirus ZIKA

Wirus ZIKA

WIRUS ZIKA

Wirus Zika zaliczany jest do rodziny Flaviviridae, rodzaju Flavivirus w skład którego wchodzi około 65 różnych, spokrewnionych ze sobą genetycznie i antygenowo wirusów,
  1. Wektorem, w którym namnaża się wirus Zika, są stawonogi, komary rodzaju Aedes . Są one również wektorami dla innych wirusów np.: wirusa żółtej gorączki, wirusa Dengue, wirusa Chikungunya, wirusa Zachodniego Nilu i wielu innych. Ze stawonogów zakażenie jest przenoszone na kręgowce.
Komar Aedes aegypti występujący w regionach tropikalnych i subtropikalnych jest wektorem dla wirusów żółtej gorączki, Dengue, Chikungunya, i innych. W Europie komar ten występuje przede wszystkim na wybrzeżu Morza Czarnego.
Drugi z komarów, Aedes albopictus, nazywany komarem azjatyckim lub tygrysim, jest wektorem dla około 20 arbowirusów, w tym dla wirusa żółtej gorączki, wirusa Dengue, wirusa Chikungunya, wirusa Zachodniego Nilu, wirusa japońskiego zapalenie mózgu typu B, wirusów wschodniego, zachodniego i wenezuelskiego końskiego zapalenia mózgu. Komar ten jest dosyć odporny na niskie temperatury – w Japonii jego obecność stwierdzano na obszarach gdzie izoterma wynosiła +12°C.
W XX wieku ekspansję tego komara zaobserwowano na całym świecie, a w latach 70-tych również w Europie, na wybrzeżu Morza Śródziemnego.
Tereny w Europie, na których wykryto obecność komarów Aedes aegypti i Aedes albopictus można znaleźć na stronach ECDC:
http://ecdc.europa.eu/en/healthtopics/vectors/vector-maps/Pages/VBORNET_maps.aspx.
 
    2. Historia ekspansji zakażeń wirusem Zika:
  • wykryty na terenie Ugandy w 1947r.;
  • do 2006r. obecny na terenach tropikalnych Afryki i Południowo-Wschodniej Azji;
  • w 2007r. epidemia na wyspie Yap, potem ekspansja na inne wyspy Pacyfiku;
  • w 2015r. – wirus dotarł do Ameryki Południowej;
    3. Charakterystyka zakażeń wirusem Zika:
  • Okres inkubacji choroby 3-12 dni od ukąszenia komara;
  • 60-80% zakażeń ma charakter bezobjawowy;
  • W przypadku wystąpienia objawów najczęściej są nimi: gorączka, wysypka grudkowa, bóle stawów/mięśni, bóle głowy, zapalenia spojówek. Objawy te trwają zazwyczaj około 2-7 dni;
  • Nie ma swoistego leczenia ani nie istnieje szczepionka;
  • Najlepszą ochroną jest zapobieganie ukąszeniom przez komary;
  • Zakażenia płodu – jeśli do zakażenia wirusem Zika dojdzie w czasie ciąży, może zostać ono przekazane dziecku. Najnowsze dane potwierdzają możliwość zakażenia płodu przez wirusa Zika (wykryto materiał genetyczny wirusa w wodach płodowych). W wyniku zakażenia płodu może dojść do zmian, które objawiają się małogłowiem u noworodków. W Brazylii odnotowano ponad 4000 przypadków urodzeń z małogłowiem, co stanowi 10-krotny wzrost w porównaniu do lat poprzednich, kiedy nie obserwowano na tym terenie zakażeń wirusem Zika;
  • Podejrzewany jest również związek między zakażeniem wirusem Zika a syndromem Guillain-Barré;
  • Po zakażenia dochodzi w wyniku ukąszenia przez zakażonego komara;
  • Potwierdzono także możliwość zakażenia drogą krwi (transfuzja krwi) oraz poprzez kontakty seksualne (wirus utrzymuje się w nasieniu nawet przez 3 tygodnie);
W polskim w systemie krwiodawstwa ze względów bezpieczeństwa przeprowadzany jest wywiad z dawcą krwi przed każdym pobraniem i dawca powracający z dalekiej podróży jest proszony o zgłoszenie się w późniejszym terminie.
    4. Diagnostyka zakażeń wirusem Zika: 
Metody detekcji molekularnej materiału genetycznego wirusa
  • Krew – materiał genetyczny wirusa można wykryć tylko w pierwszych dniach po zakażeniu, maksimum do 7 dnia. Oznacza to, że w przypadku długiego okresu inkubacji (np. 12 dni), nawet w pierwszym dniu wystąpienia objawów choroby badanie krwi metodami biologii molekularnej może nie potwierdzić zakażenia;
  • Mocz, nasienie – wirus utrzymuje się dłużej, według obecnych danych nawet 3 tygodnie i w tym czasie możliwe jest jego wykrywanie metodami biologii molekularnej.
OBECNIE W NIZP-PZH TRWAJĄ PRACE NAD WPROWADZENIEM TESTU RT-PCR UKIERUNKOWANEGO NA WYKRYWANIE ZAKAŻEŃ WIRUSEM ZIKA.
Badania serologiczne:
  • Krew pobrana nie wcześniej niż 7-10 dni od zakażenia;
  • Oznaczane są przeciwciała w 2 klasach: IgM oraz IgG
  • Wyniki badań serologicznych czasami są trudne do interpretacji, ponieważ występują reakcje krzyżowe w obrębie flawiwirusów (w Polsce jest to bardzo ważny problem z uwagi na endemiczne występowanie wirusa kleszczowego zapalenia mózgu).
  • Najbardziej gatunkowo swoiste wyniki otrzymuje się gdy wykrywane są przeciwciała skierowane przeciwko białku NS1;.
W NIZP-PZH w diagnostyce serologicznej zakażeń flawiwirusami, wykorzystywane są zarówno testy wykrywające przeciwciała w klasie IgG i IgM dla antygenów strukturalnych jak również przeciwko białku NS1. Dotyczy to diagnostyki zakażeń wywołanych wirusem Zika oraz wirusem Dengue.
Badania są wykonywane w godzinach pracy NIZP-PZH
poniedziałek – piątek 8.00-15.35.
Do badań serologicznych należy pobrać jałowo ok. 3-5 ml krwi, następnie ją odwirować i przesłać surowicę na adres:
Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny Zakład Wirusologii
Ul. Chocimska 24, 00-791 Warszawa
Transport może odbywać się w temperaturze pokojowej, ale próbka musi być odpowiednio opakowana i opisana. Zasady dostarczania próbek do NIZP-PZH oraz zasady opakowania i opisania próbki znajdą Państwo na stronie: http://www.pzh.gov.pl/nasza-oferta/badania-diagnostyczne/ w zakładce Zakład Wirusologii
Koszt badania IgG i IgM wynosi 510 zł. Opłatę za badanie prosimy przelać na konto:
Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny
Ul. Chocimska 24, 00-791 Warszawa
Bank PKO BP S.A. nr 98 1020 1042 0000 8302 0200 8027
W tytule należy podać imię i nazwisko pacjenta oraz numer badania /ew. kierunek badania (np. Anna Kowalska – badanie w kierunku wirusa Zika).

*Informacje pochodzą ze strony internetowej PZH

Wróć