Sytuacja epidemiologiczna rozprzestrzeniania się w woj. mazowieckim szczepów bakterii Klebsiella Pneumoniae wytwarzających karbapenemazy typu NDM (KP New Delhi)

Sytuacja epidemiologiczna rozprzestrzeniania się w woj. mazowieckim szczepów bakterii Klebsiella Pneumoniae wytwarzających karbapenemazy typu NDM (KP New Delhi)

 
W odpowiedzi na doniesienia mediów nt. „epidemii antybiotykoopornej bakterii Klebsiella Pneumoniae New Delhi (KP NDM) w szpitalach na Mazowszu” Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Warszawie informuje, co następuje:
Sytuacja epidemiologiczna w mazowieckich szpitalach jest na bieżąco monitorowana przez zespoły kontroli zakażeń szpitalnych poszczególnych placówek medycznych oraz przez służby sanitarne powiatowych stacji sanitarno-epidemiologicznych.
Te wyniki są pod stałą kontrolą i analizą Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Warszawie. Mimo wzrostu zarejestrowanych przypadków kolonizacji i zakażeń wywołanych wspomnianą bakterią obecny stan nie uzasadnia kreowania przez media paniki o istniejącej epidemii.
Według raportu KORLD w 2015 na terenie Mazowsza stwierdzono 410 przypadków natomiast w okresie czterech kwartałów 2016 r. (do końca grudnia) odnotowano 1398 pacjentów z obecnością bakterii NDM na Mazowszu.
Liczba przypadków KP NDM na podstawie indywidualnych zgłoszeń szpitali do organów mazowieckiej inspekcji sanitarnej w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2016 r. wyniosła 1328.
 
Dane zebrane przez WSSE w Warszawie na podstawie zgłoszeń ze szpitali do poszczególnych PSSE województwa mazowieckiego są porównywane i zbliżone do danych KORLD. W pierwszych 3 kwartałach 2016 r. liczba pacjentów z NDM zwiększała się, natomiast w IV kwartale zaczęła się zmniejszać.
Dane w rozbiciu na poszczególne kwartały:
 
Kwartały 2016r.
Dane na podstawie zgłoszeń do PSSE woj. mazowieckiego
Klebsiella MBL/NDM (+)
I kwartał
218
II kwartał
303
III kwartał
422
IV kwartał
385
Suma
1328
 
Należy odnieść te liczby do liczby wszystkich hospitalizacji na Mazowszu - największego województwa w Polsce z największą liczbą szpitali na swoim terenie (171 placówek łącznie z tzw. ,, szpitalami jednodniowymi”).
Miesięcznie mamy więc średnio około 120 zgłoszonych przypadków, przy ogólnej liczbie zgłoszeń w 2016 roku - 1328 na ponad 1 mln. 350 tys. hospitalizacji rocznie w woj. mazowieckim (wg. raportów rocznych o zakażeniach z 2015 r.) co daje wskaźnik ok.
1 /na 1000 hospitalizacji.
 
Wzrost zarejestrowanych przypadków nastąpił po wzmożeniu nadzoru epidemiologicznego w 2016 r. na Mazowszu m.in. świadczy to o skuteczności rejestracji chorób i zakażeń a w przypadku KP New Delhi także bezobjawowego nosicielstwa oraz podjętych i realizowanych działaniach zapobiegawczych zarówno przez organy inspekcji sanitarnej, jak i szpitale.
Już w listopadzie 2015 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Warszawie nakazał szpitalom obowiązkowe wprowadzenie zaleceń Ministra Zdrowia i Konsultanta Krajowego ds. mikrobiologii lekarskiej („Zalecenia dotyczące postępowania w przypadku zachorowań sporadycznych i ognisk epidemicznych wywołanych przez bakterie Gram-ujemne z rodziny Enterobacteriaceae w szczególności w zakresie izolacji chorego i przeprowadzania badań przesiewowych”).

Zasady postępowania zostały przesłane do wszystkich szpitali mazowieckich w celu ich niezwłocznego wdrożenia. Wszelkie informacje dla pacjentów, rodzin i mediów udostępniono także na stronie internetowej WSSE i PSSE w Warszawie:
http://wsse.waw.pl/aktualnosci-i-komunikaty/komunikaty/zalecenie-dotyczace-ograniczenia-rozprzestrzeniania-sie-paleczek-jelitowych

Dzięki staraniom specjalistów i aktywności szpitali, podjęto działania celem uszczelnienia nadzoru epidemiologicznego oraz zwiększenia efektywności działań w szpitalach w związku z występowaniem bakterii CPE/NDM.
Szpitale zostały zobligowane do przeprowadzania badań przesiewowych u pacjentów przy przyjęciu do szpitala, przestrzegania zasad izolacji pacjentów, zwiększenia natężenia kontroli wewnętrznych w tym zakresie oraz comiesięcznego raportowania danych epidemiologicznych do PSSE oraz bieżącego zgłaszania wszystkich pojedynczych przypadków i ognisk epidemicznych.
I to właśnie realizacja na wielką skalę obowiązkowych badań przesiewowych u pacjentów przyjmowanych do szpitali mazowieckich pozwala wychwycić zarówno objawowe zakażenia wywołane tą bakterią, jak i przypadki kolonizacji, które stanowią większość (ponad 70%).
Z danych o badaniach laboratoryjnych przeprowadzonych przez szpitale w roku 2016 na Mazowszu wynika, że wykonano ok. 68 tys. badań przesiewowych u pacjentów, w wyniku których wykryto ponad 900 osób z obecnością bakterii NDM, co stanowiło 1.4 % przebadanych.
Należy podkreślić, że na Mazowszu działania podjęto na szeroką skalę, jednak najtrudniejsza sytuacja ciągle dotyczy szpitali o przestarzałej infrastrukturze, wieloosobowych salach bez łazienek oraz wszędzie tam, gdzie występują poważne niedobory personelu medycznego. Z danych PWIS w Warszawie wynika, że nie wszyscy pacjenci z NDM są prawidłowo izolowani. Tylko w ok. 40% przypadków izolatki spełniały wymagania.
W ramach działań zmierzających do ograniczenia skali zjawiska na Mazowszu od ponad roku działa Zespół ds. ograniczenia rozprzestrzeniania się w woj. mazowieckim szczepów Klebsiella pneumoniae wytwarzających karbapenemazy pod patronatem naukowym Konsultanta Krajowego w dziedzinie mikrobiologii lekarskiej, składający się z przedstawicieli Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Narodowego Programu Ochrony Antybiotyków, Zespołów Kontroli Zakażeń Szpitalnych we współpracy z przedstawicielami organów administracji publicznej, konsultantami wojewódzkimi epidemiologii, chorób zakaźnych, mikrobiologii, pielęgniarstwa epidemiologicznego oraz ekspertami epidemiologii i mikrobiologii szpitalnej.
W 2016 r. odbywały się ww. spotkania zespołu, wszystkie dane i ustalenia na bieżąco były przekazywane do Głównego Inspektoratu Sanitarnego. Ponadto PWIS w Warszawie zorganizował w czerwcu i grudniu 2016 r. spotkania z przedstawicielami szpitali oraz Państwowymi Inspektorami Sanitarnymi woj. mazowieckiego, podkreślając wagę problemu. W 2016 r. przeprowadzono także wiele szkoleń specjalistycznych dla personelu medycznego w szpitalach, odbyło się kilkanaście konferencji i warsztatów poświęconych tej tematyce.
Zadaniem PWIS w Warszawie, zgodnie z posiadanymi kompetencjami, jest przede wszystkim monitorowanie aktualnej sytuacji epidemiologicznej w zakresie występowania szczepów Klebsiella pneumoniae wytwarzających karbapenemazy na terenie województwa mazowieckiego, w szczególności na terenie miasta stołecznego Warszawy oraz wzmożenie nadzoru epidemiologicznego poprzez przeprowadzane kontrole. Wzmożone w 2016 r. kontrole organów inspekcji sanitarnej w szpitalach mazowieckich weryfikują wdrażanie i stosowanie przez zespoły ds. zakażeń szpitalnych aktualnych zaleceń i wytycznych. Jednym z najczęściej wydawanych zaleceń jest wprowadzenie ścisłego nadzoru nad procedurami higieny rąk i prowadzenie analiz zużycia preparatów dezynfekcyjnych do rąk.
Należy podkreślić, że dużą rolę odgrywają w zakresie ograniczania skali zjawiska organy założycielskie i kierownictwo placówek, a także płatnik, które muszą uwzględnić nowe wymagania związane z walką z lekoopornymi patogenami, w tym, w szczególności zapewnienie możliwości izolacji, odpowiedniej ilości preparatów dezynfekcyjnych, środków ochrony indywidualnej oraz badań mikrobiologicznych.
Sprawa rozprzestrzeniania się KP NDM stanowi obecnie jeden z najpoważniejszych problemów epidemiologicznych i wielu ekspertów nie tylko na Mazowszu, w Polsce, ale także w Europie i na świecie boryka się z wdrożeniem skutecznych metod ograniczających to zjawisko. Na obecnym etapie całkowita eradykacja lekoopornych drobnoustrojów nie wydaje się możliwa, ale dzięki podejmowanym działaniom, możliwe jest spowolnienie transmisji tych zagrożeń w szpitalach.

Pozostałe informacje na ten temat znaleźć można we wcześniejszych materiałach publikowanych na naszej stronie:
http://wsse.waw.pl/aktualnosci-i-komunikaty/aktualnosci/spotkanie-zespolu-ds-ograniczenia-rozprzestrzeniania-sie-w-woj-mazowieckim-szczepow-klebsiella-pneumoniae-wytwarzajacych-karbape
http://wsse.waw.pl/aktualnosci-i-komunikaty/komunikaty/new-delhi-atakuje-stolice

Wróć