Przejdź do treści

Światowy Dzień Wody - 22 marca 2019 r.

Światowy Dzień Wody - 22 marca 2019 r.

Światowy Dzień Wody, został ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych rezolucją z dnia 22 grudnia 1992 r., w ramach Agendy 21, w czasie konferencji Szczyt Ziemi 1992 (UNCED) w Rio de Janeiro w Brazylii. Rok 1993 zapoczątkował obchody, które od tej pory odbywają się corocznie pod innym hasłem. W tym roku Światowy Dzień Wody obchodzony jest pod hasłem „Woda dla wszystkich! Kimkolwiek jesteś, gdziekolwiek jesteś, dostęp do wody jest twoim prawem.”

Światowy Dzień Wody przybliża ludziom na całym świecie problemy związane z wodą, np. z dostępem do bezpiecznej wody do spożycia. Pozwala na podejmowanie i informowanie o działaniach mogących zmienić istniejącą sytuację. Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych ustanowiło pierwszy Światowy Dzień Wody na 22 marca 1993 r. Każdego roku UN-Water, agencja koordynująca prace Organizacji Narodów Zjednoczonych dotyczące wody i warunków sanitarnych, ustala temat Światowego Dnia Wody odpowiadający obecnym lub przyszłym wyzwaniom.

Tegoroczny Światowy Dzień Wody – WODA DLA WSZYSTKICH!

Celem tegorocznego Światowego Dnia Wody jest zwrócenie uwagi na problem dostępu ludzi do bezpiecznej wody. Szacuje się, że miliardy ludzi nadal żyje bez dostępu do bezpiecznej wody w gospodarstwach domowych, szkołach, miejscach pracy, gospodarstwach rolnych i fabrykach. Zwraca uwagę na utrudniony dostęp do wody w szczególności grup marginalizowanych tj. kobiet, dzieci, uchodźców, ludów tubylczych, osób niepełnosprawnych i innych, które są często pomijane, a czasem spotykają się z dyskryminacją, ponieważ próbują uzyskać dostęp do bezpiecznej wody. Dostęp do wody jest podstawowym prawem człowieka.

Kwestia dostępu do wody jest w pełni zgodna z agendą ONZ na 2030 r., a w szczególności z celem zrównoważonego rozwoju ONZ nr 6: Zapewnienie wszystkim ludziom dostępu do wody i warunków sanitarnych poprzez zrównoważoną gospodarkę zasobami wodnymi.

Polityka Unii Europejskiej jest również spójna w tym zakresie. Prowadzone działania legislacyjne w UE w zakresie nowej Dyrektywy w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, zmierzają do prawnego uregulowania dostępu do wody pitnej, w tym dla wrażliwych i zmarginalizowanych grup społecznych jaki i ich informowaniu o jakości wody, z której korzystają.

Dostęp do bezpiecznej wody w Polsce

W roku 2018 około 99,7% konsumentom dostarczano wodę w ramach zbiorowego zaopatrzenia zgodną z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, natomiast jedynie około 0,3% mieszkańcom dostarczano wodę warunkowo dopuszczoną do spożycia.

Niewątpliwie wraz ze wzrostem świadomości konsumentów na temat wymagań, jakie powinna spełniać bezpieczna i „zdrowa” woda do spożycia, wodociągi podnoszą stale jakość świadczonych usług, starając się dostarczyć produkt o jak najwyższej jakości, co znajduje odzwierciedlenie w uzyskiwanych wynikach badań jakości wody w kraju.

Jakość wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi jest systematycznie kontrolowana przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne i inne podmioty prowadzące zbiorowe zaopatrzenie w wodę (zgodnie z częstotliwością określoną w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r.). Ponadto, organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej wykonują badania jakości wody zgodnie z ustalonym planem działania na dany rok. Podstawą nadzoru nad jakością wody przeznaczoną do spożycia przez ludzi jest ocena zgodności z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. w aspekcie zagrożeń zdrowotnych, jakie mogą powodować zanieczyszczenia pojawiające się w wodzie.

Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej na bieżąco analizują wyniki badań wody przeznaczonej do spożycia, wykonanych zarówno w ramach nadzoru sprawowanego przez Inspekcję Sanitarną jak również otrzymane od podmiotów prowadzących zbiorowe zaopatrzenie. W zależności od wyników podejmują działania zgodnie z wymaganiami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. Każdorazowo w przypadku kwestionowanej jakości wody wszczynane są postępowania celem jak najszybszego podjęcia działań naprawczych przez podmiot zbiorowego zaopatrzenia i doprowadzenia jakości wody do wymagań rozporządzenia Ministra Zdrowia. W proces przywracania jakości wody i nadzoru nad działaniami naprawczymi włączone są nie tylko podmioty zbiorowego zaopatrzenia i organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, ale również gminy, tj. wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, zbiorowe zaopatrzenie w wodę jest zadaniem własnym gminy.

Gdzie można znaleźć informacje o jakości wody?

Informacje o jakości wody można uzyskać u właściwego wójta (burmistrza, prezydenta miasta), którzy dysponują aktualnymi komunikatami i ocenami jakości wody dostarczanej przez wodociąg. Ponadto, organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, właściwe do sprawowania nadzoru nad jakością wody do spożycia również posiadają aktualne informacje w tym zakresie.

W przypadku kwestionowanej jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, konsumenci informowani są poprzez wszelkie dostępne kanały komunikacyjne o jej jakości, zaleceniach postępowania oraz ewentualnej możliwości wykorzystania wody. Komunikaty są opracowywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w aspekcie przede wszystkim bezpieczeństwa zdrowotnego konsumentów i rozpowszechniane przez właściwego wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) w sposób umożliwiający bezzwłoczne zapoznanie się z nimi konsumentów.

Materiały do pobrania tj. logo znajdują się na stronie UN-Water:

https://www.worldwaterday.org/resources/?wpv-wpcf-languages=En&wpv_aux_current_post_id=438&wpv_view_count=969-TCPID438

Więcej o Światowym Dniu Wody (nowościach, faktach, ideach oraz wydarzeniach) znajdziesz na stronie World Water Day: http://www.worldwaterday.org/

Podstawowe akty prawne dotyczące wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi:

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1875 z późn. zm.):

  1. Art. 7 ust. 1 pkt 3 Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy:
    • wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz.

Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2017 r., poz. 328 z późn. zm.). Ustawa określa zasady i warunki zbiorowego zaopatrzenia w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi oraz zbiorowego odprowadzania ścieków, w tym m.in. zasady działalności przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych, tworzenia warunków do zapewnienia ciągłości dostaw i odpowiedniej jakości wody oraz niezawodnego odprowadzania i oczyszczania ścieków, a także wymagania dotyczące jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi:

  1. W art. 2 zdefiniowano:
    • wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi,
    • wodę w stanie pierwotnym lub po uzdatnieniu, przeznaczoną do picia, przygotowania żywności lub innych celów domowych, niezależnie od jej pochodzenia i od tego, czy jest dostarczana z sieci dystrybucyjnej, cystern, w butelkach lub pojemnikach,
    • wodę wykorzystywaną przez przedsiębiorstwo produkcji żywności do wytworzenia, przetworzenia, konserwowania lub wprowadzania do obrotu produktów albo substancji przeznaczonych do spożycia przez ludzi (art. 2 pkt 18) *tożsama definicja w art. 16 pkt 70 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1566
      z późn. zm.),
    • zbiorowe zaopatrzenie w wodę: działalność polegającą na ujmowaniu, uzdatnianiu i dostarczaniu wody, prowadzoną przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne (art. 2 pkt 21),
    • przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne: przedsiębiorca w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, jeżeli prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków, oraz gminne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, prowadzące tego rodzaju działalność (art. 2 pkt 4),
    • odbiorcę usług: każdy, kto korzysta z usług wodociągowo-kanalizacyjnych z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na podstawie pisemnej umowy z przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym (art. 2 pkt 3),
    • przyłącze wodociągowe: odcinek przewodu łączącego sieć wodociągową z wewnętrzną instalacją wodociągową w nieruchomości odbiorcy usług wraz z zaworem za wodomierzem głównym (art. 2 pkt 6),
    • sieć – przewody wodociągowe lub kanalizacyjne wraz z uzbrojeniem i urządzeniami, którymi dostarczana jest woda lub którymi odprowadzane są ścieki, będące w posiadaniu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego (art. 2 pkt 7),
    • urządzenia wodociągowe: ujęcia wód powierzchniowych i podziemnych, studnie publiczne, urządzenia służące do magazynowania i uzdatniania wód, sieci wodociągowe, urządzenia regulujące ciśnienie wody (art. 2 pkt 16),
    • wodomierz główny: przyrząd pomiarowy mierzący ilość pobranej wody, znajdujący się na każdym przyłączu wodociągowym (art.2 pkt 19).
  2. Art. 3 ust. 1. Zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy.
  3. Art. 5. 1. Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ma obowiązek zapewnić zdolność posiadanych urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych do realizacji dostaw wody w wymaganej ilości i pod odpowiednim ciśnieniem oraz dostaw wody i odprowadzania ścieków w sposób ciągły i niezawodny, a także zapewnić należytą jakość dostarczanej wody i odprowadzanych ścieków.
  4. Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane do prowadzenia regularnej wewnętrznej kontroli jakości wody.
  5. Art. 12. 1. Nadzór nad jakością wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi sprawują organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej na zasadach określonych w przepisach o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, z zastrzeżeniem art. 12b.
  6. Każdy materiał i wyrób używany do uzdatniania wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi powinien posiadać pozytywną ocenę higieniczną państwowego powiatowego inspektora sanitarnego.
  7. Zastosowanie nowych technologii uzdatniania wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi wymaga zgody państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego.
  8. Badanie pobranych próbek wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi mogą wykonywać laboratoria Państwowej Inspekcji Sanitarnej lub inne laboratoria o udokumentowanym systemie jakości prowadzonych badań wody, zatwierdzonym przez Państwową Inspekcję Sanitarną.
  9. Wójt (burmistrz, prezydent miasta) jest obowiązany do informowania mieszkańców o jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi.

Kto sprawuje nadzór?

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2017 r., poz. 1261 z późn. zm.): nadzór nad jakością wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi sprawują organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej na zasadach określonych w przepisach o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

Pozostałe akty prawne:

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1566 z późn. zm.):

  1. Art. 120 – 135 zawierają regulacje dotyczące stref ochronnych ujęć wody ustanawianych w celu zapewnienia odpowiedniej jakości wód ujmowanych do zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi oraz zaopatrzenia zakładów wymagających wody wysokiej jakości, a także ochrony zasobów wodnych
  2. Art. 130 zawiera zakazy oraz ograniczenia wykonywania określonych rodzaje robót lub czynności powodujących zmniejszenie przydatności wody na terenie ochrony pośredniej.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. poz. 2294) określa:

  1. wymagania dotyczące jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, w tym wymagania bakteriologiczne, fizykochemiczne oraz organoleptyczne,
  2. sposób oceny przydatności wody,
  3. minimalną częstotliwość i miejsca pobierania do badania próbek wody,
  4. zakres badania jakości wody,
  5. program monitoringu jakości wody,
  6. sposób nadzoru nad materiałami i wyrobami stosowanymi w procesach uzdatniania i dystrybucji wody,
  7. sposób nadzoru nad laboratoriami wykonującymi badania jakości wody;
  8. sposób informowania konsumentów o jakości wody,
  9. sposób postępowania przed organami Państwowej Inspekcji Sanitarnej w przypadku, gdy woda nie spełnia wymagań jakościowych
  10. w § 2 zdefiniowano: substancję promieniotwórczą, dawkę orientacyjną, wartość parametryczną, wstępny monitoring substancji promieniotwórczych, kontrolny monitoring substancji promieniotwórczych, strefę zaopatrzenia, cząstkowe sprawozdanie z badań jakości wody, ocenę ryzyka.

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 października 2002 r. w sprawie nadania funkcjonariuszom organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej uprawnień do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 282 z późn. zm.) określa:

  1. uprawnienie funkcjonariuszy organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego,
  2. wykaz wykroczeń, za które funkcjonariusze organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej są uprawnieni do nakładania grzywien,
  3. zasady i sposób wydawania funkcjonariuszom organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej upoważnień do nakładania grzywien.
  4. § 2 pkt 1 Funkcjonariuszom organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej nadaje się uprawnienia do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego za wykroczenia określone w art. 109 – 117 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń [Art. 109 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2015 r. poz. 1094 z późn. zm.). Kto:
    • zanieczyszcza wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, lub
    • dostarcza wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, nie spełniając wymagań określonych
    • w przepisach o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, lub
    • nie będąc do tego uprawnionym, dostarcza wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi w myśl przepisów o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków,
    • podlega karze grzywny albo karze nagany.

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 z późn. zm.), ustawa normuje działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania
i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej
w tych dziedzinach:”

  1. Zgodnie z art. 61 pkt 1 właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie spełnienia wymagań dotyczących zaopatrzenia w wodę.
  2. Art. 62 określa rodzaje kontroli okresowych obiektów budowlanych w czasie ich użytkowania, m.in. kontrolę okresową, co najmniej raz w roku, polegającą na sprawdzeniu stanu technicznego elementów budynku, budowli i instalacji narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektu.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 z późn. zm.):

  1. rozporządzenie ustala warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i związane z nimi urządzenia, ich usytuowanie na działce budowlanej oraz zagospodarowanie działek przeznaczonych pod zabudowę, zapewniające spełnienie wymagań art. 5 i 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane,
  2. § 45 Budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi powinien być zaopatrzony co najmniej w wodę do spożycia przez ludzi oraz do celów przeciwpożarowych, jeżeli wymagają tego przepisy odrębne, a odpowiednio do ich przeznaczenia – także na inne cele. W innych budynkach zaopatrzenie w wodę powinno wynikać z ich przeznaczenia i potrzeb ochrony przeciwpożarowej.

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz. U. poz. 836 z późn. zm.):

  1. § 4 ust. 1 W celu właściwego użytkowania budynku należy przeprowadzać kontrole okresowe,
  2. § 5. 1. Okresowej kontroli, o której mowa w art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy, podlegają elementy budynku narażone na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania, których uszkodzenia mogą powodować zagrożenie dla:
    • bezpieczeństwa osób,
    • środowiska,
    • konstrukcji budynku,
  3. W toku kontroli, o której mowa w ust. 1, szczegółowym sprawdzeniem należy objąć stan techniczny: instalacji centralnego ogrzewania i ciepłej wody użytkowej,
  4. § 6 Zakresem okresowej kontroli, o której mowa w art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy, należy objąć również sprawdzenie stanu sprawności technicznej i wartości użytkowej elementów budynku, o których mowa w § 5, oraz wszystkie pozostałe elementy budynku, a także estetykę budynku i jego otoczenia.
  5. § 28 Instalacja ciepłej wody użytkowej powinna, w okresie jej użytkowania, zapewniać możliwość dostarczania wody, o temperaturze określonej odrębnymi przepisami, do punktów czerpalnych, zgodnie z warunkami jej użytkowania założonymi w projekcie,
  6. § 29 W okresie użytkowania instalacji ciepłej wody użytkowej należy zapewniać:
    • drożność instalacji i urządzeń, zgodnie z założeniami projektu tej instalacji,
    • utrzymywanie wymaganej temperatury wody ciepłej dostarczanej do lokali, określonej odrębnymi przepisami,
    • realizację planu napraw i wymian oraz robót konserwacyjnych,
    • nadzór nad realizacją robót konserwacyjnych, napraw i wymian oraz nadzór nad wykonawstwem usług związanych z realizacją zaleceń wynikających z okresowych kontroli w lokalach,
    • realizację zaleceń pokontrolnych wydawanych przez upoważnione organy kontroli i nadzoru,
    • w razie uzasadnionej potrzeby – kontrolę stanu technicznego tej instalacji,
  7. § 31 Instalacja wodociągowa powinna w okresie jej użytkowania zapewniać możliwość dostarczania wody do wszystkich punktów czerpalnych w budynku, zgodnie z warunkami jej użytkowania założonymi w projekcie tej instalacji,
  8. § 32 W okresie użytkowania instalacji wodociągowej należy zapewniać:
    • drożność instalacji i urządzeń, zgodnie z założeniami projektu tej instalacji,
    • realizację planu napraw i wymian oraz robót konserwacyjnych,
    • nadzór nad realizacją robót konserwacyjnych, napraw i wymian oraz nadzór nad wykonawstwem usług związanych z realizacją zaleceń wynikających z okresowych kontroli w lokalach,
    • realizację zaleceń pokontrolnych wydawanych przez upoważnione organy kontroli i nadzoru,
    • w razie uzasadnionej potrzeby – kontrolę stanu technicznego tej instalacji,
    • utrzymanie wymaganego stanu technicznego urządzeń hydroforowych.

(materiały GIS)

Wróć