Przejdź do treści

Światowy Dzień AIDS – 1 grudnia.

Światowy Dzień AIDS – 1 grudnia.

1 grudnia każdego roku obchodzimy Światowy Dzień AIDS (ang. World AIDS Day) ustanowiony przez Światową Organizację Zdrowia w 1988 roku. Dzień ma przypominać ludziom o wciąż nie zwalczonej epidemii i szerzyć wiedzę na jej temat.

Symbolem solidarności z osobami żyjącymi z HIV, chorymi na AIDS i ich rodzinami jest kokardka w kolorze czerwonym, zaprojektowana w latach 80-tych XX wieku w USA. Znak ma kształt odwróconego „V” (victory) – co ma podkreślać, że wirus jest wciąż niepokonany. Czerwony kolor symbolizuje krew i miłość.

Zagrożenie wirusem HIV zostało wpisane przez Światową Organizację Zdrowia na listę 10 największych zagrożeń dla zdrowia w roku 2019.

Mimo sukcesów, jakie niewątpliwie odnoszą lekarze we wprowadzaniu nowych form terapii i leczenia, mimo sukcesów w prowadzeniu profilaktyki i edukacji, wirus HIV jest nadal groźny. Niemal milion ludzi rocznie wciąż umiera na AIDS na świecie. Szacuje się, że od początku epidemii ponad 70 milionów ludzi zostało zarażonych wirusem HIV, z czego zmarło około 35 mln. Obecnie z HIV żyje na świecie niemal 37 mln osób. W Polsce w ostatnich latach liczba nowych zakażeń wirusem HIV była najwyższa od 1985 r., kiedy to wykryto pierwszy przypadek w naszym kraju.

HIV i AIDS w Polsce – oficjalne dane od początku epidemii (1985 r.) do 30 kwietnia 2019 r. roku zgłoszonych i zarejestrowanych przypadków:

  • 24 303  osób zakażonych ogółem
  • 3 692 osób ma AIDS
  • 1 418 chorych zmarło

Niestety, eksperci są zdania, że te dane nie są odzwierciedleniem rzeczywistej, dużo większej liczby zakażonych w Polsce.

Znaczna część zakażonych wciąż nie wie, że ma wirusa. Trudno też oszacować, ilu ich faktycznie jest. Ze statystyk wynika, że jedynie co 10. osoba w naszym kraju wykonała kiedykolwiek test na obecność wirusa. Nie badamy się pod kątem zakażeń przenoszonych drogą płciową, a tymczasem w Polsce wzrasta liczba ryzykownych zachowań seksualnych: uprawiania seksu bez zabezpieczenia, z przypadkowym partnerem lub partnerką. Najczęstszą drogą zakażenia się HIV są właśnie ryzykowne kontakty seksualne. Największe ryzyko infekcji występuje w grupie mężczyzn deklarujących się jako MSM (mężczyźni mający seks z mężczyznami). Dane z anonimowych ankiet wskazują, że aktywny MSM w wieku 20-40 lat w ciągu miesiąca może mieć nawet 50 różnych partnerów. Relacje heteroseksualne też nie są wolne od zagrożeń. Zdarza się, ze nawet jednorazowa przygoda seksualna bez zabezpieczenia kończy się zakażeniem.

Z drugiej strony, jak wskazują lekarze, jest problem z diagnozowaniem zakażenia HIV w ramach podstawowej opieki zdrowotnej przy okazji wizyty u lekarza pierwszego kontaktu. Rzadko ciągnące się problemy zdrowotne pacjenta, mogące oznaczać HIV, inspirują lekarzy do skierowania pacjenta na badanie w kierunku HIV. Dlatego tak ważna jest umiejętność przeprowadzenia lekarskiego wywiadu z pacjentem i na tej podstawie wyciągnięcia wniosków, które skutkują skierowaniem pacjenta na badania.

Im szybciej zakażony podejmie leczenie tym lepiej.

Na dzień 14.10.2019 r. leczeniem ARV objętych było około 12 252 pacjentów, w tym 98 dzieci. Leczenie jest prowadzone  i finansowane w ramach programu zdrowotnego Ministerstwa Zdrowia „Leczenie antyretrowirusowe osób żyjących z wirusem HIV w Polsce na lata 2017 – 2021”.

Dzieci do 18. r. ż. mające HIV leczą się na oddziałach pediatrycznych szpitali zakaźnych. Nastolatek, który podejrzewa, ze może być zakażony, nie może samodzielnie zrobić testu w Punkcie Konsultacyjno-Diagnostycznym. Musi mieć na to zgodę rodzica i być pod jego opieką.

(dane informacje Krajowego Centrum ds. AIDS)

DROGI ZAKAŻENIA HIV

Wirus może przenieść się tylko na 3 sposoby:

  • Podczas stosunków seksualnych z osobą zakażoną z penetracją (analnych lub dopochwowych) bez zastosowania zabezpieczenia (prezerwatywy) oraz przy kontakcie oralnym, gdy jest się strona aktywną, czyli ma się kontakt z wydzielinami narządów płciowych partnera.
  • Przez kontakt z zakażoną krwią innej osoby, gdy widoczna ilość świeżej krwi dostanie się do otwartej rany bądź też błon śluzowych, np. poprzez wielokrotne wykorzystywanie igieł i strzykawek (narkomani).
  • W czasie ciąży, podczas porodu lub karmienia dziecka piersią przez matkę zakażoną HIV.

JAK NIE MOŻNA ZAKAZIĆ SIĘ HIV?

  • HIV nie można zakazić się w taki sam sposób jak przeziębieniem lub grypą. HIV nie przenosi się poprzez kaszel lub kichanie.
  • Nie można zakazić się HIV od psów, kotów lub innych zwierząt. Jak sama nazwa HIV mówi, jest to LUDZKI (human) wirus upośledzenia odporności, czyli zakazić się nim można tylko od innego człowieka.
  • Komary nie przenoszą HIV!!! Udowodniono to badając same komary, a także wykonując badania wśród osób mieszkających w miejscach, gdzie komary występują przez cały rok.
  • Mieszkanie pod jednym dachem z osobą zakażoną HIV nie stwarza ryzyka przeniesienia zakażenia, pod warunkiem przestrzegania podstawowych zasad higieny: każdy z domowników powinien mieć własną szczoteczkę do zębów i maszynkę do golenia.
  • Nie można zakazić się HIV poprzez dotykanie skóry osoby zakażonej, nawet, jeśli jest spocona (pot nie zawiera wirusa HIV, co wykazano w badaniach doświadczalnych). Łzy także nie zawierają HIV.
  • Nie można zakazić się HIV poprzez korzystanie ze wspólnych sztućców, talerzy i innych naczyń, poprzez korzystanie ze wspólnej łazienki czy ubikacji, podczas pływania w basenie, w teatrze, w kinie, w autobusie i tym podobnych miejscach.

 GDZIE WYKONAĆ TEST?

Testy wykonywane są w Punktach Konsultacyjno-Diagnostycznych, gdzie można je zrobić bezpłatnie i anonimowo; a także w wybranych przychodniach, szpitalach, laboratoriach. Czas oczekiwania na wynik testu trwa od jednego do kilku dni, w zależności od miejsca wykonywania badania. Wynik testu odbiera się wyłącznie osobiście.

Aktualizowana na bieżąco lista Punktów Konsultacyjno-Diagnostycznych na terenie województwa mazowieckiego i całej Polski jest dostępna na stronie Krajowego Centrum ds. AIDS https://aids.gov.pl/pkd/

Aktualnie w Warszawie działają 4 Punkty:

- PKD przy Poradni Specjalistycznej Chmielna Express, ul. Chmielna 4

- PKD przy Centrum Medycyny Zapobiegawczej i Rehabilitacji, ul. Nugat 3

- PKD przy Laboratorium Diagnostyka, ul. Jana Pawła II 45A

- PKD przy Specjalistycznej Przychodni Internistycznej, ul. Jagiellońska 34

W Polsce działają cztery ośrodki – poradnie profilaktyczno-lecznicze (PPL), które osobom zakażonym HIV zapewniają kompleksową opiekę specjalistyczną lekarzy różnych specjalności. Poza ośrodkiem w Warszawie przy ulicy Wolskiej działają także poradnie we Wrocławiu, Szczecinie i w Chorzowie. Zakażonych HIV nie obowiązuje rejonizacja, jeśli chodzi o wybór poradni. Nie ma też przepisów zmuszających zakażonego HIV do rozpoczęcia leczenia.

Nadzór nad realizowanymi w Polsce działaniami profilaktycznymi i informacyjnymi oraz finansowanie leczenia pacjentów sprawuje Krajowe Centrum ds. AIDS, agenda Ministra Zdrowia. Dzięki Programowi polityki zdrowotnej Ministra Zdrowia, polski system opieki nad osobami zakażonymi uważany jest za wzorcowy. Korzystając ze skutecznej, bezpłatnej dla pacjenta terapii, z HIV można żyć wiele lat. Co więcej, według wyników ostatnich badań, osiągnięcie niewykrywalnego poziomu wirusa we krwi, poprzez regularne przyjmowanie leków przepisanych przez specjalistę, może powodować, że dana osoba nie zakazi swojej partnerki czy partnera.

Jeśli ktoś ma wątpliwości lub pytania, związane z HIV czy innymi chorobami przenoszonymi drogą płciową, może zadzwonić (do końca grudnia telefon będzie pracował całodobowo) pod bezpłatny numer Telefonu Zaufania HIV/AIDS: 800 888 448.

Źródła rzetelnej wiedzy o HIV/AIDS:

https://aids.gov.pl/

www.pzh.gov.pl

https://fes.edu.pl/

https://aids.gov.pl/hiv_aids/450-2-2

http://wsse.waw.pl/files/wsse/Do%20strony%20WSSE/Pliki/Promocja%20Zdrowia/Programy/Krajowy%20program%20zwalczania%20AIDS/E-informator%2002.2016.pdf

https://aids.gov.pl/hiv_aids/jakniemoznazakzic

(mm, jn)

Wróć