Przejdź do treści

Ogólnopolski Dzień Profilaktyki Grypy

Ogólnopolski Dzień Profilaktyki Grypy

kubek ciepłej herbaty z cytryną, łyżeczką miodu i plasterkami pomarańczy, otulone ciepłym kocem

Ogólnopolski Dzień Profilaktyki Grypy, obchodzony co roku w dniu 1 października w ramach Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Grypy, zwyczajowo rozpoczyna w przestrzeni publicznej kolejny sezon grypowy. To jeden z rozpoznawalnych elementów komunikacji ze społeczeństwem, mający mobilizować ludzi do walki z grypą i poprzez różnorakie akcje i wydarzenia przedstawiać społeczeństwu następstwa powikłań pogrypowych oraz rzeczywiste konsekwencje i koszty, jakie generuje grypa.

Większość zdrowych osób choruje na grypę kilka razy w ciągu całego swojego życia. Z powodu grypy, na świecie, średnio co minutę umiera jedna osoba. W Polsce w ostatnich sezonach epidemicznych liczba zachorowań i podejrzeń zachorowań na grypę przekraczała każdorazowo kilka milionów. Z danych Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Polskiego Zakładu Higieny (NIZP-PZH) wynika, że w minionych latach stale zwiększała się zachorowalność na grypę i infekcje grypopodobne. Według danych NIZP-PZH w sezonie jesienno-zimowym (1.09.2019-30.04.2020) z powodu grypy i jej powikłań zmarło w Polsce 64 osoby. W tym sezonie grypowym odnotowano 3 769 480 zachorowań, a hospitalizacji wymagało 16 684 osób.

Bilans zachorowań na grypę i infekcje grypopodobne z ostatnich lat w województwie mazowieckim przedstawia się następująco:

1.09.2016 – 31.08.2017 – 940 822 zachorowań (1890 hospitalizacji , 2 zgony)

1.09.2017 – 31.08.2018 – 1 061 629 zachorowań (2298 hospitalizacji, 4 zgony)

1.09.2018 – 31.08.2019 – 853 780 zachorowań (2279 hospitalizacji, 28 zgonów)

1.09.2019 – 31.08.2020 – 687 641 zachorowań (2485 hospitalizacji, 10 zgonów)

We wrześniu 2020 r. w woj. mazowieckim zarejestrowano już 39 182 zachorowania oraz podejrzenia zachorowań na grypę, liczba hospitalizacji 99. Zgonów brak.

Każdy sezon grypowy niesie ze sobą inne wyzwania związane z aktywnością zmieniających się typów wirusa grypy, jednak ze względu na obecną sytuację epidemiologiczną na całym świecie tj. pandemię SARS-CoV-2/COVID-19 - sezon szczepień przeciwko grypie 2020/2021 będzie wyjątkowy. Obecnie firmy farmaceutyczne i instytuty badawcze na całym świecie pracują nad szczepionką przeciw koronawirusowi SARS-CoV-2 i skutecznymi lekami zwalczającymi COVID-19. Jednak w walce z tym nowym groźnym patogenem nie należy zapominać o nadal istniejących, innych aktywnych drobnoustrojach, wśród których wirus grypy jest wciąż w czołówce, jeśli chodzi o liczbę umierających z jego powodu ludzi.

Coraz więcej osób wie, jak ważne dla poziomu zdrowia publicznego jest wzmocnienie odporności zbiorowiskowej poprzez zwiększenie poziomu wyszczepialności społeczeństwa. Tej jesieni sezon grypowy zbiegnie się z drugą falą zakażeń nowym koronawirusem, dlatego zainteresowanie przyjęciem szczepionki przeciw grypie zwiększa się.

30 września br. w Warszawie odbyło się coroczne spotkanie ekspertów z cyklu Flu Forum, podczas którego zgromadzeni paneliści podkreślali istotę zwiększenia poziomu wyszczepialności społeczeństwa w sezonie grypowym 2020/2021, a także rolę pracowników ochrony zdrowia w poszerzaniu dostępności do szczepień. Globalna pandemia uświadomiła społeczeństwu istotę szczepień ochronnych, które zapobiegają rozprzestrzenianiu się wirusa. Szczepienia profilaktyczne są jedną z metod ochrony przed chorobami zakaźnymi, ale przede wszystkim powodują łagodniejszy przebieg choroby oraz niwelują groźne dla życia powikłania. Szczepienie ochronne ma na celu uczenie organizmu odporności na zakażenie poprzez wytworzenie odpowiednich przeciwciał na dany patogen. Poprzez wykonanie masowych szczepień, oprócz nabycia indywidualnej odporności, zyskujemy także grupową odporność populacyjną.

Prof. dr hab. med. Adam Antczak, przewodniczący Rady Naukowej Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Grypy: „Od początku września do Polski trafiło blisko 800 tys. szczepionek. Na początku października na rynek trafi ponad 500 tys. Kolejne partie będą sukcesywnie dostarczane. To normalna sytuacja, co roku szczepienia trafiają do Polski w kilku transzach. Łącznie na nasz rynek ma być dostarczone około 2 mln dawek. Dopiero globalna pandemia uświadomiła społeczeństwu istotną rolę jaką odgrywają szczepienia przeciw grypie. Mam nadzieję, że ten pozytywny trend utrzyma się na dłużej, bez względu na sytuację epidemiologiczną”

Jednym z rozwiązań, o których rozmawiano w trakcie Flu Forum, jest umożliwienie wykonywania szczepień w aptekach. O wpływie szczepień w aptekach, który znacznie podniósł poziom wyszczepialności, opowiedział zagraniczny ekspert z Irlandii, Darragh O’Loughlin’a, Sekretarz Generalny Irlandzkiej Unii Aptek. Irlandia to jeden z kilkunastu krajów europejskich, w którym farmaceuci od lat są uprawnieni do wykonywania szczepień w aptekach. Dzięki takiej zmianie systemowej, całkowita liczba osób zaszczepionych wzrosła i takie rozwiązanie skróciło ścieżkę, którą musi odbyć pacjent, by uzyskać receptę, a następnie w przychodni wykonać immunizację. Pozytywnie wpłynęło to również na wzrost poziomu wyszczepialności w gabinetach lekarskich.

System opieki zdrowotnej tej jesieni i zimy może być znacznie obciążony zarówno przez wzrost zakażeń wirusem SARS-CoV-2, sezon grypowy oraz czas zachorowań na infekcje grypopodobne. Zaszczepienie się przeciw grypie może ułatwić diagnostykę, a zaimplementowanie standardów europejskich np. szczepień w aptekach do Polski przyniosłoby wiele korzyści takich jak ułatwienie dostępu do szczepień i odciążenie służby zdrowia”– podkreślił, ekspert z Irlandii, Darragh O’Loughlin’a, Sekretarz Generalny Irlandzkiej Unii Aptek.

W trakcie Flu Forum rozmawiano o możliwościach wykonywania badań kwalifikacyjnych do szczepień przez pielęgniarki, wystawiania skierowania na szczepienia w ramach teleporady lekarskiej oraz rejestrację szczepień przeciw grypie, dzięki której różnicowanie grypy i COVID-19 byłoby łatwiejsze.

W sezonie 2020/2021 na polskim rynku dostępne są trzy szczepionki czterowalentne, które zapewniają pacjentom szerszą ochronę przeciw grypie: Vaxigrip, Influvac Tetra i bezinwazyjna, donosowa szczepionka przeznaczona dla dzieci od 2. do 18. roku życia - Fluenz Tetra (wprowadzona w ubiegłym sezonie innowacyjna forma podania szczepienia eliminuje strach przed bólem zastrzyku, co w dłuższej perspektywie może wpłynąć na wzrost wyszczepialności wśród najmłodszych).

Zakażenie wirusem grypy wiąże się ze szczególnym niebezpieczeństwem pacjentów z grup ryzyka. W skrajnych przypadkach może prowadzić do groźnych dla zdrowia i życia wielonarządowych powikłań. Do najczęstszych z nich należą: zapalenie płuc, zapalenie oskrzeli, zapalenie mięśnia sercowego oraz niewydolność oddechowa. Mogą wystąpić także powikłania neurologiczne: zapalenie mózgu oraz zapalenie opon mózgowych, których następstwa mogą być nieodwracalne. Osoby szczególnie narażone na powikłania grypy to przede wszystkim seniorzy, dzieci, osoby z przewlekłymi chorobami układu oddechowego i sercowo-naczyniowego, diabetycy i kobiety w ciąży. Dla tych grup znalazły się na tegorocznej liście leków refundowanych szczepionki przeciw grypie: całkowicie refundowane dla seniorów powyżej 75 roku życia; odpłatne w 50% dla osób powyżej 65 roku życia, dla dorosłych do 64 lat z chorobami współistniejącymi oraz bezinwazyjne, donosowe szczepionki dla dzieci w wieku 2-5 lat.

  „Wiek jest zaliczany do najważniejszych czynników ryzyka komplikacji pogrypowych i zgonów. Dodatkowo, choroby współistniejące znacznie zwiększają ryzyko śmierci z powodu grypy, a według danych, prawie 93% Polaków powyżej 70 roku życia cierpi na co najmniej jedną chorobę przewlekłą. Na wzmacnianie układu immunologicznego składa się wiele czynników, a jednym z nich są profilaktyczne szczepienia przeciw grypie. Najlepiej wykonać szczepienie w okresie od września do końca grudnia, aby zabezpieczyć się przed szczytem zachorowań, który w Polsce przypada na styczeń-marzec" – przypomina Jarosław Pinkas, Główny Inspektor Sanitarny.

Eksperci podkreślają, że choć szczepienie można wykonać w całym sezonie grypowym, to najlepszym czasem na wykonanie szczepienia są miesiące od września do grudnia, bowiem w kolejnych miesiącach (styczeń-marzec) znacząco wzrasta liczba zachorowań, a co za tym idzie także ryzyko zakażenia się od osób chorych. Kluczowy jest nie tyle moment zaszczepienia, ale proces wykształcania odporności, który może trwać od 2-3 tygodni.

- W obliczu rosnącej śmiertelności wywołanej wirusem grypy należy pamiętać, że szczepienia ochronne stanowią najskuteczniejszy sposób walki z tą niebezpieczną chorobą. Wielu z nas myli grypę z przeziębieniem oraz infekcjami wirusowymi. Zdarza się, że jej objawy mogą być niezauważalne. To jak przebiega choroba nie oznacza, że nie rozsiewamy wirusów i nie jesteśmy zagrożeniem dla naszych bliskich oraz osób znajdujących się w naszym otoczeniu – wskazuje Główny Inspektor Sanitarny dr hab. n. med. Jarosław Pinkas.

Dotychczas co roku w Polsce przeciw grypie szczepiło się bardzo mało osób – poziom wyszczepialności całej populacji w minionym sezonie grypowym to zaledwie 4,12% populacji. Obecna sytuacja epidemiologiczna związana z pandemią COVID19 może spowodować, że wszczepialność na grypę w Polsce w tym sezonie wzrośnie. Uczestnicy Debaty zgodzili się, że usprawnienia systemowe są niezbędne do zwiększenia poziomu wyszczepialności.

(jn, sw, at)

Materiały źródłowe:

(w artykule wykorzystano streszczenia informacji z przebiegu Flu Forum 2020)

 

http://www.npzg.pl/

http://szczepienia.pzh.gov.pl/szczepionki/grypa

http://opzg.pl/aktualnosci/podumowanie-sezonu-grypowego-2019-2020/142

 

Wróć