Przejdź do treści

31 maja 2018 - Światowy Dzień bez Tytoniu

31 maja 2018 - Światowy Dzień bez Tytoniu

Tytoń i choroby serca

Światowy dzień bez tytoniu

„31 maja 2018 - Światowy Dzień bez Tytoniu”

„Papierosy niszczą serce – wybierz zdrowie zamiast papierosa”

to hasło Światowego Dnia bez Tytoniu

Światowy Dzień bez Tytoniu został ustanowiony przez Światową Organizację Zdrowia w 1987 roku ze względu na rosnącą liczbę osób uzależnionych i pacjentów
ze schorzeniami wywoływanymi paleniem papierosów.
Święto stanowi okazję do zwrócenia uwagi całego świata na powszechność nałogu palenia papierosów i jego negatywnych skutków zdrowotnych. Dzień ma także zachęcić do
24-godzinnego okresu abstynencji od wszystkich form konsumpcji tytoniu na całym świecie.
W 2017 roku do nałogowego (codziennego) palenia przyznaje się niemal jedna czwarta Polaków (24%). Badania pokazują, że w nałóg palenia tytoniu częściej wpadają mężczyźni niż kobiety. Najwięcej osób spośród tych, które palą papierosy średnio wypala
20-29 papierosów dziennie – 45% (Kantar Public dla GIS, 2017 r.).
Szkodliwy wpływ palenia na zdrowie nie ogranicza się tylko do zwiększonego ryzyka zachorowania na raka płuca. Wdychanie dymu tytoniowego jest także bardzo istotnym czynnikiem ryzyka chorób układu krążenia, które są wiodącą przyczyną śmierci ludzi na całym świecie.
Celem kampanii jest:
  • ukazanie związku pomiędzy paleniem tytoniu i występowaniem chorób układu krążenia, które są wiodącą przyczyną śmierci ludzi na całym świecie,
  • zwiększenie świadomości na temat wpływu czynnego i biernego palenia tytoniu na zdrowie, a szczególnie funkcjonowanie układu krwionośnego,
  • wspieranie działań mających na celu zmniejszenie konsumpcji wyrobów tytoniowych oraz ochronę ludzi przed występowaniem chorób niezakaźnych (zgodnie z Ramową Konwencją Światowej Organizacji Zdrowia o ograniczeniu użycia tytoniu).
Układ krwionośny człowieka jest układem zamkniętym, w którym krew krąży w systemie naczyń krwionośnych, a serce jest pompą wymuszającą nieustanny obieg krwi. Układ ten wraz z układem limfatycznym tworzą układ krążenia.
Jego zadaniem jest:
  • transport m.in. tlenu, dwutlenku węgla, substancji odżywczych, zbędnych produktów przemiany materii, hormonów,
  • pełnienie funkcji obronnej organizmu przed drobnoustrojami,
  • utrzymanie stałej temperatury ciała,
  • uczestniczeniu w utrzymaniu stałego pH = 7,35-7,45.
Palenie tytoniu jest jednym z czynników nie tylko zagrażającym zdrowiu, ale nawet życiu. Głównym składnikiem dymu papierosowego jest nikotyna - wywierająca szkodliwy wpływ na wiele narządów - w szczególności na serce i naczynia krwionośne oraz tlenek węgla, powodujący niedotlenienie organizmu (narządami szczególnie wrażliwymi na niedotlenienie jest mózg i serce). Przeważająca część Polaków uważa, że niepalenie papierosów chroni przed chorobami serca, jednak pomimo to około 1/4 populacji Polski to palacze.
Palenie papierosów zwiększa również ryzyko rozwoju chorób układu krążenia:
  • choroby wieńcowej (niedokrwiennej serca),
  • zespołu płucno-sercowego,
  • nadciśnienia tętniczego,
  • miażdżycy,
  • chorób obwodowego układu naczyniowego, w tym naczyń mózgowych.
Wypalanie jednej paczki papierosów dziennie zwiększa kilkukrotnie ryzyko zawału serca, dlatego palenie papierosów to jeden z najgroźniejszych czynników ryzyka wystąpienia zawału mięśnia sercowego. Co ważne, jest to czynnik modyfikowalny, co oznacza, że to od człowieka zależy, czy go wyeliminuje z życia. Ponadto nikotyna podnosi ciśnienie tętnicze krwi i przyspiesza akcję serca, co również niekorzystnie wpływa na kondycję serca i całego układu krążenia. Tlenek węgla, wdychany przez palacza wiąże się z hemoglobiną, tworząc karboksyhemoglobinę, która nie przenosi tlenu (do ważnych dla życia narządów – mózg, serce – dostarczana jest mniejsza ilość tlenu), a prowadzi do rozwoju miażdżycy.
Wpływ palenia tytoniu na zdrowie kobiet
Palenie tytoniu wpływa również na rozwój i przebieg wielu chorób, które powszechnie nie są kojarzone z paleniem, a które dotykają szczególnie kobiet.
  • Palenie negatywnie wpływa na gęstość kości, co może powodować lub nasilać osteoporozę. Na przebieg choroby wpływa również słabsza kondycja fizyczna palących kobiet.
  • Kobiety uzależnione od tytoniu średnio o 2 lata wcześniej przechodzą menopauzę, a negatywny wpływ składników dymu tytoniowego może odbijać się na libido i powodować obniżoną płodność.
  • Palące kobiety nie powinny stosować ani antykoncepcji hormonalnej, ani hormonalnej terapii zastępczej, ponieważ wiąże się to ze wzrostem występowania groźnych dla zdrowia i życia zakrzepów oraz zatorów.
Wpływ palenia tytoniu na zdrowie kobiet w ciąży i okresie karmienia piersią
Palenie papierosów jest szczególnym problemem dla obecnych lub przyszłych mam. Wbrew stereotypom, nie każda ciężarna kobieta z łatwością odstawia papierosy. Tymczasem palenie nie tylko zmniejsza szansę na macierzyństwo, ale też wpływa na przebieg ciąży i porodu oraz późniejszy rozwój dziecka.
  • Nikotyna zmniejsza ukrwienie macicy i łożyska, a w konsekwencji także płodu. Po wypaleniu jednego papierosa przepływ krwi przez łożysko zmniejsza się o 20%. Palenie matki powoduje, że płód jest przewlekle niedotleniony. Organizm dziecka dostosowuje się do warunków w łonie matki i rozwija się wolniej - dziecko rodzi się słabsze, a w dorosłym życiu częściej choruje na choroby układu krążenia i nadciśnienie.
  • Palenie tytoniu we wczesnym okresie ciąży może być przyczyną 1-2% wszystkich wad serca u dzieci. Badania wykazały, że dzieci palących podczas ciąży matek częściej rodzą się z wadami serca. Najbardziej zagrożone były dzieci, których matki paliły ponad 20 papierosów dziennie. Palące kobiety po 35. roku życia rodziły dzieci z wadami serca 2 razy częściej niż ich niepalące rówieśniczki.
  • Jeśli kobieta pali po porodzie i jednocześnie karmi dziecko piersią, to dochodzi do przekazywania wielu trujących substancji z dymu tytoniowego wraz z pokarmem matki. Do pokarmu przechodzi np. nikotyna, powodując u dziecka występowanie okresów niepokoju, bezsenności, wymiotów, biegunek, a także niefizjologiczne przyspieszenie pracy serca i zaburzenia krążenia.
Wpływ palenia tytoniu na zdrowie mężczyzn
Palenie papierosów przez mężczyzn wpływa negatywnie na ich płodność i to na wielu płaszczyznach, począwszy od libido i potencji (zaburzenia erekcji, impotencja), przez ruchliwość i liczbę plemników (szacuje się, iż nikotyna zmniejsza ich liczbę aż o 23%) oraz jakość nasienia, po ogólny stan zdrowia.
Palenie tytoniu wpływa na zmianę w strukturze plemników, występuje więcej plemników uszkodzonych (np. bez witki, małe plemniki), niezdolnych do zapłodnienia, mogących mieć problem z przemieszczeniem się lub takich, których czas przeżycia jest krótszy.  
Dlaczego warto rzucić palenie papierosów?
Walka z nałogiem może być trudna, jednak dla dobra zdrowia warto zmodyfikować styl życia i konsekwentnie zadbać o stan naszego zdrowia – szczególnie serca i całego układu krążenia. Korzyści wynikające z zaniechania palenia widoczne są niemal natychmiast:
  1. w ciągu 20 minut zmniejsza się tętno i ciśnienie krwi;
  2. w ciągu 12 godzin stężenie tlenku węgla we krwi spada do normalnego poziomu;
  3. w ciągu 2-12 tygodni poprawia się krążenie i praca płuc;
  4. rok po zaprzestaniu palenia ryzyko choroby wieńcowej jest o połowę niższe niż u osób
  5. palących;
  6. w okresie 5-15 lat od zaniechania palenia ryzyko udaru mózgu zmniejsza się do poziomu występującego wśród osób niepalących;
  7. 15 lat po zaprzestaniu palenia ryzyko rozwoju choroby wieńcowej jest takie, jak u osób, które nigdy nie paliły.
Więcej informacji:
  1. Komunikat prasowy Światowej Organizacji Zdrowia - plik pdf
  2. Raport z ogólnopolskiego badania ankietowego na temat postaw wobec palenia tytoniu Kantar Public dla Głównego Inspektoratu Sanitarnego, 2017 r. – plik pdf
Opracowano na podstawie informacji zawartych na poniższych stronach internetowych:
  1. http://www.who.int/campaigns/no-tobacco-day/2018/en/
  2. https://gis.gov.pl/wp-content/uploads/2018/04/Postawy-Polako%CC%81w-do-palenia-tytoniu-Raport-2017.pdf
  3. https://pl.wikipedia.org/wiki/układ_krwionośny_człowieka
  4. https://wylecz.to/pl/choroby/uklad-krazenia/palenie-papierosow-a-choroby-serca.html
  5. https://pediatria.mp.pl/pielegnacja/52427,ochrona-przed-dymem-tytoniowym
  6. http://www.psychologia.edu.pl/czytelnia/50-artykuly/210-dlaczego-palenie-jest-szkodliwe.html
  7. http://www.medonet.pl/zdrowie/wiadomosci,palenie-papierosow-w-ciazy-szkodzi-sercu-dziecka,artykul,1699873.html
  8. http://przedwiosnie.szpitalmsw.net/nowa_strona/images/prezentacja4.pdf
  9. https://wylecz.to/pl/zdrowy-styl-zycia/uzaleznienia/jakie-sa-skutki-palenia-dla-kobiet-czy-palenie-jest-bardziej-niebezpieczne-dla-kobiet.html
  10. http://naukawpolsce.pap.pl/aktualnosci/news%2C391195%2Cpalenie-papierosow-oslabia-kosci.html
  11. http://jakrzucicpalenie.pl/kobieto-nie-pal/
  12. https://parenting.pl/palenie-tytoniu
  13. https://www.babyboom.pl/ciaza/przygotowania_do_ciaz/palenie_papierosow_wplywa_na_plodnosc_mezczyzny.html

 

Pliki do Pobrania:
  1. Komunikat prasowy Światowej Organizacji Zdrowia
  2. Raport z ogólnopolskiego badania ankietowego na temat postaw wobec palenia tytoniu Kantar Public dla Głównego Inspektoratu Sanitarnego, 2017 r.

Wróć